Laddomat 21 ma za zadanie...
...przy rozpalaniu kotła umożliwić szybkie osiągnięcie wysokiej temperatury roboczej w kotle,
...podczas ładowania podgrzać zimną wodę na dnie kotła, tak aby kocioł nie rdzewiał w wyniku procesów korozyjnych,
...po zakończonym opalaniu odprowadzić ciepło do zbornika akumulacyjnego,
...w przypadku przerwy w dostawie prądu lub zatrzymania pompy odprowadzić ciepło z kotła do zbiornika akumulacyjnego dzięki zbudowanemu systemowi cyrkulacji grawitacyjnej,
Obsługa
Laddomat 21 działa automatycznie przy założeniu, że system włączania i wyłączania pompy jest automatyczny. Ustawień opisanych w Instrukcji Obsługi dokonuje się zwykle tylko raz. Laddomat nie wymaga szczególnego dozoru lub serwisu.
OPIS FUNKCJI
Rozpalanie kotła
W celu zapewnienia wysokiego poziomu działania i niskiej emisji spali, bardzo ważne jest, aby kocioł szybko osiągnął wysoką temperaturę roboczą.
Stanie się tak, jeżeli pompa cyrkulacyjna zostanie uruchomiona niezwłocznie po rozpoczeńcu rozpalania. W ten sposób przeciwdziała się niepotrzebnemu ochłodzeniu kotła przez wodę z dolnej części zbiornika. Na obrazku poniżej przedstawiono rozpoczęcie opalania kotła. Pompa została uruchomiona. Zawór termiczny nie zaczął się jeszcze otwierać.
Stożek na automatycznym zaworze cyrkulacyjnym jest utrzymywany ścisle przy zbiorniku na skutek ciśnienia pompy.
Rozpalanie kotła
Faza robocza
Kocioł osiąga temperaturę roboczą. Zawór termiczny otworzył się i wtłącza zimną wodę ze zbiornika. Woda doprowadzana do dna zbiornika ma temp. 5-20 oC przy temperaturze początkowej elementu termostatycznego. Im wyższa jest moc kotła i im wyższa jest temperatura wody wychodzącej z kotła, tym więcej zimnej wody doprowadzonej z dna kotła.
To właśnie ten czynnik powoduje, że Laddomat 21 pozwala na uzyskanie wyraźnwej granicy tzn. rozwarstwienia = ładowania zbiornika podczas rozruchu w przypadku wszystkich możliwych rodzajów kotłów.
Faza robocza
Faza końcowa
Podczas końcowej fazy ładowania gardziel przepływu "by-pass" w module Laddomat 21 prowadzącego do górnej części zbiornika zostaje całkowicie zamknięta. Woda odprowadzana jest w całości do zbiornika akumulacyjnego, który w ten sposób zostaje całkowicie załadowany.
Faza koncowa
Cyrkulacja grawitacyjna przy zakończonym opalaniu
Jeżeli zainstalowany jest termostat w rurze kominowej lub podobne urządzenie, pompa zostanie wyłączona niezwłoznie po wygaszeniu ognia.
Zaletą szybkiego wyłączenia pompy po wygaszeniu ognia jest to, że chłodna woda zwrotna z obwodu grzejnikówspływa za pomocą automatycznej cyrkulacji grawitacyjnej na dno kotła.
Ciepło zmagazynowane w kotle przechodzi do górnej części zbiornika i jest wykorzystywane do ogrzewania budynku.
Zatrzymanie pompy po zakończonym opalaniu, automatycznie lub ręcznie, jest ważne z jeszcze jednego powodu. W przeciwnym wypadku gorąca woda w zbiorniku wymieszałaby się z chłodną wodą zwrotną z obiegu grzejników co spowodowałoby obniżenie temperatury aż do zamknięcia zaworu termicznego. Kiedy zbiornik jest rozgrzany do temp. 90 oC, a zawór termiczny zamyka się w temp. 75 oC, temperatura całej zawartości zbiornika obniżyłaby się do tej temperatury, gdyby pompa nie została wyłączona.
Cyrkulacja grawitacyjna
Cyrkulacja grawitacyjna przy przerwie w dopływie prądu
Jeżeli podczas opalania pieca nastąpi przerwa w dopływie prądu, zostaje uruchomiona automatyczna cyrkulacja grawitacyjna dzięki łatwo otwierającemyu się zaworowi zwrotnemu - pod warunkiem, że w zbiorniku woda jest zimniejsza niż w kotle. Automatyczna cyrkulacja grawitacyjna tworzy sie na wskutek różnicy w wadze pomiędzy lżejszą wodą gorącą a cięższą wodą zimną. Kiedy zbiornik jest całkowicie wypełniony aż do dna, cyrkulacja grawitacyjna jest niewielka, a kocioł mimo to może wrzeć.
Wrzenie można zapobiec poprzez przeprowadzenie niewielkiej ilości zimnej wody bezpośrednio do dolnej części kotła za pomocą kranu służącego do napełniania systemu.
W przypadku dłuższych przerw w dostawie prądu można ogrzewać cały budynek wykorzystując cyrkulację grawitacyją, jeżeli instalacja rurowa i średnica rur zostały do tego dostosowane.
Intensywność opalania musi być dopasowana do mocy, którą można przekazać do zbiornika akumulacyjnego za pomocą cyrkulacji grawitacyjnej.
Wymiarowanie
Duża średnica rur i krótkie przewody rurowe zapewniają prawidłowe działanie nawet przy maxymalnym zapotrzebowaniu na ciepło w budynku. Takie wymiary zapewniają także efektywną cyrkulację grawitacyjną w przypadku przerwania dopływu prądu.
Wymiary rur przy maksymalnej odległości 3 m, pomiędzy kotłem a zbiornikiem akumulacyjnym.
Kotły do:
35 kW - co naimniej rura Cu-28 lub R25,
50 kW - co najmniej rura Cu-35 lub R32
80 kW - co najmniej rura Cu-42 lub R40
W przypadku dłuższych rur wymiary muszą być większe.
Jeżeli istnieją szczególne wymogi w stosunku do cyrkulacji grawitacyjnej, rury muszą mieć wymiary odpowiadające tym wymogom.
Podłączenie
Laddomat 21 należy zawsze podłączyć w pozycji pionowej zgodnie z rysunkiem. Ustaw Laddomat obok kotła na poziomie dolnego podłączenia rurowego kotla, ale nie wyżej niż 20 cm nad podłożem, na którym stoi kocioł.
Przewody rurowe jak najkrótsze i z możliwie najmniejszą liczbą zagięć. Po montażu należy dokładnie odpowietrznić cały układ, aby wyeliminować kieszenie powietrzne. Rura łącząca górna część kotła z rozdzielaczem trójdrożnym modułu Laddomatu 21 powinna mieć jak najwiekszą średnicę. Daje to spadek prędkości przepływu wody i umozliwia usunięcie powietrza zgromadzonego w kotle przy pomocy zbiornika odpowietrzającego i odpowietrznika automatycznego.
Rozmieszczenie wlewu do napełniania wodą jest spowodowane dwoma czynnikami. Po pierwsze, umożliwia ono napełnianie kotła i zbiornika akumulacyjnego poprzez dopływy denne, co ułatwia całkowite odparowanie powietrza. Po drugie pozwala na zapobieganie wrzeniu poprzez napełnienie kotła zinmą wodą. Należy zastosować specjalną złączkę ruruową pomięszy zaworem napełniającym a odbiorem, aby ułatwić ewentualne prace serwisowe.
Odpowietrzanie
Powietrze w obiegu ładowania zakłóca cyrkulację i jest w 9-ciu na 10 przypadków wszystkich zakłóceń w eksploatacji. Aby urządzenie funkcjonowało prawidłowo, nalęzy tak ułożyć przewody rurowe, aby powietrze mogło samo wydostać się z systemu.
Należy unikać zasyfonować przy układaniu rur, a jeżeli jest to możliwe, należy zaopatrzyć rury w odpowiednie odpowietrzenia typu kurki odpowietrzające, ALE NIGDY nie należy stosować automatycznych odpowietrzników.
Różne rodzaje wody mają różną zdolność pochłaniania powietrza. Kiedy woda zostaje podgrzana, to powietrze zostaje uwolnione. Porównywalna sytuacja ma miejsce w przypadku podgrzewania wody w garnku.
Uruchomienie i zatrzymanie pompy ładującej
Szybkie włączenie pompy niezwłocznie po rozpoczęciu opalania kotła ma bardzo duże znaczenie dla zapewnienia szybkiego podgrzania kotła.
Szybkie wyłączenie pompy po zakończeniu opalania kotła powoduje, że ciepło zmagazynowane w kotle przechodzi do górnej części zbiornika akumulacyjnego.
Niektóre kotły posiadają wbudowane termostaty sterujące pompą. Sprawdź, w jakie funkcje wyposażony jest twój kocioł.
Ustawienie prędkości pompowania
Regulator obrotów na pompie cyrkulacyjnejpowinien być ustawiony w pozycji 3. Pozycja 2 jest używana jedynie w przypadku kotłów o mocy poniżej 25 kW.
Pozycja 1 nie powinna być używana, ponieważ niższy moment startu przy tej prędkości nie zapewnia odpowiedniego rozruchu.
Jeżeli potrzebne jest ustawienie mniejszej lub większej temperatury ładowania niż ta zapewniania przez standardowy zawór termoregulacyjny, można w łatwy sposób wyminić wkładkę termostatu na taką, która włącza się przy 32oC, 72oC, 78oC, 83oC lub 87oC.
Obsługa serwisowa
Przed rozpoczęciem czynności serwisowych należy zaknąćzawór trójdrożny poprzez ustawienie naciecia śrubokręta w pozycji prostopadłej do kierunku rury. W ten sposób zostaje zapewniony dobry dostęp do pompy, zaworu termicznego i zaworu zwrotnego w celach serisowych.
Jeżeli wystąpią zakłócenia w eksploatacji momi odpowietrznienia systemu, przyczyną takich zakłóceń mogą być zanieczyszczenia np. w postaci pakuł lnianych, taśmy lub wiórów po gwintowaniu, które utknęły w urządzeniu. W tej sytuacji należy zdemontować i oczyścić poniższe elemwnty urządzenia. Należy oczyścić wszystkie powierzchnie uszczelniające przy ponownym montażu:
1. Zawór termoregulacyjny
2. Zawór cyrkulacji grawitacyjnej
3. Wirnik pompy
W niektórych urządzeniach może wystąpić bardzo wiele zanieczyszczeń. Mogą one doprowadzić do powstania osadu wewnątrz pompy i spowodować przerwę w pracy pompy.
W takiej sytuacji należy zdemontować pompę i oczyścić wirnik oraz obudowę zgodnie ze wskazówkami producenta.
Zbiornik ekspansyjny
Jeżeli pomimo prawidłowego zainstalowania urządzenia wystąpią zakłócenia w eksploatacji wywołane powietrzem, należy sprawdzić czy:
Zbiornik ekspansyjny jest odpowiednio duży, tzn. czy mieści co namniej 5% całkowitej objętości przy otwartym pojemniku. Ciśnienie powinno wynosić 2 metry słupa wody = 0,2 bara więcej niż różnica wysokości od licznika ciśnienia dogórnego brzegu najwyższego grzejnika.
Jeżeli zainstalowany jest zbiornik ciśnieniowy, powinien on mieć pojemność co najmniej 10 - 20% całkowitej pojemnoości układu. wymiary pojemnika należy każdorazowo ustalać zgodnie ze wskazówkami producenta.
Należy sprawdzić, czy przy zimnym urządzeniu ciśnienie robocze nie jest niższe niż różnica wysokości pomiędzy ciśnieniomierzem a najwyższym grzejnikiem + 2 msw (metr słupa wody).
Przykład: Wysokość od środka ciśnieciśnieniomierza do górnegobrzegu najwyższego grzejnika wynosi 3 m. Najniższe ciśnienie robocze = 3 + 2 msw = 5 msw = 0,5 bara.
System grzejny
Aby maksymalnie wyjorzystać zbiornik akumulacyjny, bardzo ważne jest, aby system grzejny był wyposarzony w:
1. Automatyczną regulację
2. Zawory termostatyczne z wbudowaną dławicą, którą reguluje się według wielkości grzejników. Oba rozwiązania mają na celu zmniejszenie przepływu i tym samym obniżenie temperatury wody powritnej, o ile to możliwe - bez podwyższania temperatury doprowadzanej wody ciepłej. Im niższa temperatura wody powrotnej, tym dłużej ciepło będzie się utrzymywać w zbiorniku.
Wkładka termostatu
Wkładka termostatu to część wymienna, którą należy wymienić, jeżeli jest ona regularnie poddawana działaniu wysokich temperatur zbliżonych do punktu wrzenia. Numer artykułu jest wytłoczony na wkładce.
Nr Temperatura otwarcia
5839 63 oC
8719 72 oC
1456 78 oC
1467 83 oC
8222 87 oC
Parametry techniczne
Pompa: Wilo RS25-6-3
Złącza: 3 szt. R32
Temperatura otwarcia: 63, 72, 78, 83 lub 87 oC
Wartość Kvs: 14
Moc kotła: do 80 kW
Podłączenie do jednego zbiornika
1. Instalacja przewodów rurowych według szkicu jest zoptymalizowana tak, aby jak najbardziej ograniczyć zakłócenia ekspoatacji wynikające z obecności powietrza.
2. Rurę do wody ciepłej można podłączyć na dwa sposoby.
a) Ok. 30 cm od górnego brzegu zbiornika, przez co priorytetem jest doprowadzana woda ciepła.
b) Na podłączeniu przewodu rurowego do zbiornika, przez co priorytetem jest ciepło.
Podłączenie do 2 - 3 zbiorników
Zbiorniki należy unieścić obok siebie i tak blisko kotła, jak to możliwe. Instalację rurową od spodów zbiorników należy zawsze prowadzić po podłodze. Bardzo ważny jest równomierny podział przepływu wody pomiędzy zbiorniki podczas napełniania i opróżniania zbiorników. Przy niewłaściwym podłączeniu napełnianie zostanie przerwane, kiedy zbiornik 1 zostanie wypełniony ciepłą wodą, a ta dotrze do kotła zanim pozostałe zbiorniki będą pełne. W tej sytuacji zbiorniki 2 i 3 będą bardziej lub mniej bezużyteczne.
Przy niewłaściwym podłączeniu po zakończinym opalaniu ciepła woda i ciepło wyczerpią się wcześniej niż wynika z obliczeń, ponieważ zbiornik 1 oziębia się wcześniej niż pozostałe. Jeżeli nie można spełnić powyższych wymogów, należy zastosować alternatywne rozwiązania podłączenia.
Jednakowa długość rur
Aby uzyskać takie same opory w obwodach, należy dążyć do tego, aby przewody rurowe były możliwie tej samej długości. Można to osiągną w następujący sposób:
1. Obwód ładujący podłącza się po przekątnej A-A
2. Obwód grzejników podłącz sie po przekątnej B-B
Poza tym rury pomiędzy zbiornikami muszą posiadać odpowiednio dużą średnicę, tak aby ułatwić cyrkulację grawitacyjną pomiędzy zbiornikami. Można także umieścić zbiornik wody ciepłej po środku. Podłączenia zbiorników po środku ułatwia dystrybucję i podział ciepła.
Podłączenie zaworu regulacyjnego
Podłączenie wody ciepłej można wykonać przy B, przez co uzyskamy priorytetowanie wody ciepłej, lub przy B1, co preferuje ciepło.
Ogrzewanie elektryczne
Przy uruchomieniu samego wkładu elektrycznego najlepiej podgrzać tylko jeden zbiornik, co zapobiega stratom ciepła. Pozostałe zbiorniki należy wyłączyć za pomocą zaworów znajdujących się na dnie zbiorników.
Propozycja podłączenia
Podłączenie dolne zbiornika ekspansujnego zapewnia mniejsze straty ciepła
UWAGA: Patrz inforacje na stronie 5 odnośnie zbiornika ekspansyjnego
Instalacja wymiany termostatu w module Laddomat 21
Sprawdź, czy pompa jest wyłączona.
Wyłącz wszystkie trzy zawory odcinające.
Odkęć zakrętkę znajdującą się nad pompą.
Zdejmij zakrętkę ze sprężyną, wyjmij tłok i termostat z modułu Laddomat 21.
Termostat jest utrzymywany na właściwym miejscu za pomocą pierścienia typu O-ring.
Wyjmij termostat z tłoka naciskając lekko.
Wciśnij lekko nowy termostat w tłok.
Załóż z powrotem zakrętkę ze sprężyną oraz tłok z termostatem. Otwórz zawory odcinające.
Wstrzymaj się ok. 1 minuty z uruchomieniem pompy, tak aby powietrze zdążyło ulotnić się ku górze i wydostało się z urządzenia.
Urządzenia jest gotowe do eksploatacji.
Zakłócenia w eksplotacji
W przypadku opalania zbiornika akumulacujnego drzewem opałowym najważniejsze jest to, aby kocioł był opalany bez przerwy od momentu włączenia do chwili, kiedy ogień się nie wypali. Wszystkie przerwy w przebiegu procesu ogrzewania powodujące, że wentylator spalinowy lub wywietrznik wyłączą stermostat zabezpieczający przed przegrzaniem, prowadzą do drastycznego obniżenia poziomu funkcjionowania kotła. Jeżeli zaczyna tworzyć się smoła i zachodzi bardzo duże ryzyko powstawania pożaru kominowego.
W przypadku opalania drzewem opałowym z wykorzystaniem zbiornika akumulacyjnego bardzo ważne jest, aby kocioł był opalany bez przerwy od momentu włączenia do chwili , kiedy ogień się nie wypali. Jeżeli termostat zabezpieczający przed przegrzaniem wyłączy się wentylator spalinowy lub wywietrznik i proces ogrzewania zostanie przerwany, poziom funkcjonowania kotła ulegnie drastycznemu obniżeniu. Jeżeli taka sytuacja ma miejsce przed dłuższy czas, w kotle i w kominie zaczyna tworzyć się smoła i zachodzi bardzo duże ryzyko powstania pożaru kominowego.
Najczęstszą przyczyną występowania zakłóceń w ekspoatacji przy uruchamianiu nowych instalacji jest powietrze, które utrudnia cyrkulację przy wysokich temperaturach.
We wsztskich nowych instalacjach w świeżej wodzie istnieje różna ilość cząsteczek powietrza. Kiedy woda zostaje podgrzana, powietrze zostaje uwolnione. im cieplejsza woda, tym uwalnianiych zostaje wiecej cząsteczek powietrza.
Uwolnione powietrze zostaje skumulowane w postaci pęcherzy, które - jeśli dostaną się do pompy - powodują przerwy w procesie cyrkulacji. W niższej temperaturze powietrze uwalnia się wolnej, dlatego też w tym wypadku unosi się i zostaje wypuszczone przez zbiornik ekspansyjny lub przez system odpowietrzniania.
Przerwy w eksploatacji spowodowane powietrzem
A.
Niekontrolowanych przerw w eksploatacji w trakcie rozruchu można uniknąć, jeżeli przy opalaniu kotła nie jest zainstalowany element termostatyczny w Laddomacie 21 oraz jeśli zewnętrzny zawór kulkowy na Laddomacie 21 jest calkowicie zamknięty. Podczas całego procesu opalania woda służaca do studzenia kotła dopływa bezpośrednio ze zbiornika pełnym strumieniem. Opalanie musi trwać do mementu, kiedy zbiornik jest nagrzany do maksymalnej temperatury, którą dopuszczają urządzenia zabezpieczają, czyli 90-95oC. W przypadku instalacji, w których wtystępuje suza ilość cząsteczek powietrza w wodzie, należy przeprowadzić ponowne opalananie nawet przez tydzień.
B.
Również w przypadku instalacji, które przez dłuższy zcas są użytkowane bez występowania zakłócen, może nastąpić przerwa w eksploatacji na skutek dostania się tlenu do wody. Oto najczęściej występujące przyczyny dostania się tlenu do wody:
1. Kran doprowadzający wodę do systemu grzewczego nie przerwanie przezpuszcz nieznane ilości siężej wody. Ponieważ pojemność wody zmiejsza się w miarę jej oziębiania, ewentualny nadmiar wody może być zauważony dopiero wtedy, kiedy zbiornik jest maksymalnie ogrzany.
2. Zbyt mały zbiornik ekspansyjny.
3. Nieprawidłowe ciśnienie początkowe w ciśnienowym zbiorniku ekspansyjnym.
4. Pompa ładująca znajdująca się na na przewodzie zwrotnym powoduje, że przez dławice zaworów grzejnika zasysane jest powietrze.
5. Dyfuzja tlenu przez rury ogrzewania podłowgowego.
Jeżeli podczas opalania będzie słychać szemrzący / szumiący dźwięk w pompie Laddomatu, oznacza to, że w instalacji występują zakłócenia związane z powietrzem. Najprostrzym sposobem odpowietrzenia jest pozostawienie pompy w bezruchu przez 1 - 2 minut. | 
